Yerel seviyede eşitlik kadınların ve kız çocuklarının haklarının korunması ve geliştirilmesinin ana unsurlarından biridir. Bu görüşten yola çıkarak Avrupa Belediyeler ve Bölgeler Konseyi (CEMR) yerel seviyede toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına ortaklıklar oluşturulması ve güç birliği yapılması yoluyla katkıda bulunmak amacıyla Avrupa Kadın-Erkek Eşitliği Şartı (AKEEŞ)’nı hazırlamıştır.
AKEEŞ kadın-erkek eşitliğinin, temel bir hak ve her demokrasi için öncelikli bir değer olduğunu vurgulamaktadır. Bu hakkın kullanılabilmesi için sadece yasalara girmesi değil siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamın tamamında etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir.
Yerel yönetimlerin, işlevsel bir demokrasiye sahip olabilmek için politikalarında, kurumsal yapılarında ve uygulamalarında toplumsal cinsiyete mutlaka kapsamlı yer vermeleri gerekmektedir. AKEEŞ’in hazırlanmasında CEMR kadın-erkek eşitliğinin günümüzde ve gelecekte ekonomik ve sosyal kalkınmanın ana anahtarı olduğunun ve olacağının bilinciyle hareket etmiştir.
Yerel yönetimlerin toplumsal cinsiyet eşitliğinin geliştirilmesinde oynayabilecekleri etkin rol Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği (IULA) tarafından 1998 yılında kabul edilen “Kadın ve Yerel Yönetimler” bildirisinde de vurgulanmıştır. Yeni bir oluşum olan Birleşmiş Şehirler ve Yerel Yönetimler isimli kuruluş da kadın-erkek eşitliğini ana hedeflerinden biri olarak belirlemiş bulunmaktadır.
AKEEŞ kadın-erkek eşitliği konusunda üç ana konu ile ilgili olarak harekete geçilmesi gerektiğini öngörmektedir: doğrudan ayrımcılığın ortadan kaldırılması, dolaylı ayrımcılığın ortadan kaldırılması ve eşitlikçi bir demokrasi için siyasi, yasal ve sosyal ortamın yaratılması.
AKEEŞ’in temel yaklaşımı şunlardan oluşmaktadır:
- Kadın-erkek eşitliği temel bir haktır.
- Yerel yönetimler, sorumluluk alanına giren tüm konularda, doğrudan veya dolaylı ayrımcılıkla mücadele de dahil olmak üzere, bu hakkı uygulamakla yükümlüdür.
- Kadın-erkek eşitliğinin sağlanabilmesi için yerel yönetimler kadınların ve erkeklerin karar alma sürecinin her aşamasında dengeli bir şekilde temsil edilebilmeleri amacıyla gerekli önlemleri almaları ve stratejileri uygulamaları gerekmektedir.
Yerel yönetimler cinsiyetçi kalıp yargılar ve kadınların statüsünde yaşanan eşitsizliğin ki bu durum kadınların ve erkeklerin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarındaki rollerinin yanlış değerlendirilmesine yol açmaktadır ortadan kaldırılması için çalışmalıdır.
Kadın-erkek eşitliğinin sağlanması açısından toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayıcı yaklaşımların yerel yönetimlerin tüm faaliyetlerine katılmasında büyük önem vardır.
Yerel halkın gündelik yaşamlarını etkileyen tüm politikaların, metodların ve araçların belirlenmesinde toplumsal cinsiyet bakış açısı hesaba katılmalıdır. Örneğin, toplumsal cinsiyet eşitliği kent plan ve politikalarına yerleştirilmeli, toplumsal cinsiyet duyarlı bütçeleme yapılmalıdır. Bu amaçla kadınların yerel tecrübeleri analiz edilmeli ve hesaba katılmalıdır.
Yerel yönetimler eşitlik plan ve programları oluşturmalı, ayrıca bunların uygulanması için gerekli kaynağı ayırmalıdır.
AKEEŞ’in uygulanması
AKEEŞ’e taraf olanlar Şart’ın hayata geçirilmesi için aşağıdaki yükümlüğü almıştır:
AKEEŞ’e taraf olanlar anlaşmayı imzalamalarını takiben (iki yılı aşmamak kaydıyla) bir Eylem Planı hazırlayacak ve uygulayacaktır. |
